Wiadomości ogólne

Turmaliny to bardzo pożądane kamienie jubilerskie, do ich grupy zalicza się cały szereg izomorficznych kryształów mieszanych. Ich skład chemiczny jest nader złożony, są to boranokrzemiany magnezu, żelaza oraz litu, ponadto zawierają sód, potas, mangan i glin. Charakteryzują się twardością od 7 do 7,5 w skali Mohsa, gęstością uzależniona od składu chemicznego, wynoszącą od 2,82 do 3,32 g/cm3 (im większa zwartość żelaza, tym większa gęstość). Mają także niewyraźną łupliwością, brak lub słabą fluorescencje, są przezroczyste do przeświecającego, a przy mocno nasyconym zabarwieniu stają się nieprzezroczyste. Połysk na ich powierzchni jest szklisty, a na przełomach tłusty. Barwa turmalinów jest bardzo urozmaicona, mogą być m.in. różowe, czerwone, żółte, brązowe, czarne, niebieskie. Spotykane są, także choć dość rzadko okazy bezbarwne. Kolory te są efektem domieszek żelaza, manganu, chromu, tytanu, niklu, kobaltu oraz litu. I tak np. turmaliny chromowe mają kolory ciemnozielone, a odmiany bogate w pierwiastki alkaliczne (do metali alkalicznych zalicza się m.in. lit, sód i potas) odznaczają się przezroczystością i urokliwymi barwami. Jednobarwne turmaliny zdarzają się sporadycznie, zazwyczaj jeden kryształ ma barwę w wielu odcieniach albo barwach, nierzadko ułożonych warstwowo.

Przykłady kamieni z grupy turmalinów.
Przykłady kamieni z grupy turmalinów.

Turmalinowe kocie oko istnieje w odmianach kryształów o różnych kolorach, ale wyłącznie te o barwie zielonej i różowej mają wyraźną pręgę światła. Niektóre kamienie wyróżniają się także pleochroizmem oraz „efektem aleksandrytu”, czyli w świetle naturalnym są żółtawozielone, a w sztucznym przybierają barwę pomarańczowoczerwoną.

Podgrzanie, a następnie ochłodzenie lub nacisk bądź tarcie kryształu turmalinu (zwłaszcza tych bogatych w żelazo), powoduje jego elektryzowanie oraz przyciąganie drobin kurzu i drobnych kawałków papieru. Zjawisko piroelektryczności turmalinu zmusza do jego częstego czyszczenia.

Niektóre kamienie podgrzane do temperatury od 450 do 650 oC mogą zmienić swój kolor. Zielone stają się szmaragdowe, czerwonobrązowe zabarwiają się na lśniąco czerwono, a pozostałe rozjaśniają się. O tej właściwości powinni pamiętać jubilerzy wykonujący prace przy biżuterii zawierającej te kamienie, by nie doprowadzić do niepożądanej zmiany barwy kryształu.

Jako źródłosłów nazwy podawane jest syngaleskie słowo turmali, oznaczające wielobarwny. Tak też określano pierwsze turmaliny sprowadzane z Cejlonu do Europy, przez holendrów na początku osiemnastego wieku.

Złoża zawierające najpiękniejsze turmaliny spotykane są w Brazylii, a w Europie na wyspie Elba (znanej jako więzienie Napoleona Bonaparte), od której to pochodzi określenie „elbait” stosowane do nawania jednej z odmian turmalinów. Poza tym kamienie te wydobywane są w USA, Kenii, Kongo, Mozambiku, Namibii, Nigerii, Tanzanii, Zambii, Zimbabwe, Malawi, Birmie, Indiach, Nepalu, Afganistanie, Pakistanie, Sri Lance, Rosji, Szwajcarii oraz na Madagaskarze. W Polsce występuje na Pogórzu Izerskim, Strzelinie, Strzegomiu, Górach Sowich i Tatrach.

Najbardziej poszukiwane są turmaliny o barwie, mocno czerwonej, niebieskiej lub zielonej. Za pospolite uchodzę te o kolorach brązowym i czarnym.

Obrabiane są różnorakimi szlifami, przy czym okazy ciemne tak by tafla była równoległa do głównej osi symetrii, a u jasnych powierzchnia tafli powinna być ustawiona pionowo do osi wzdłużnej co poprawia głębokość barw. Zazwyczaj cięte są szlifami tabliczkowym oraz schodkowym rzadziej brylantowym i rozetowym.

Syntetyczne turmaliny znajdują zastosowanie naukowe, a te oferowane w handlu są naprawdę syntetycznymi spinelami o kolorach turmalinu.

Pomylić je można z wieloma kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi, m.in z ametystem, andaluzytem, chryzoberylem, cytrynem, demantoidem, kunzytem, morganitem, perydotem, rubinem, szmaragdem, topazem i cyrkonem.

Turmalin to kamień chroniący przed zazdrością, nieufnością i strachem. Harmonizuje nastrój i myśli, wpływa na koncentrację. Łagodzi stres i niepokój, a także ułatwia zasypianie. Wspiera nadnercza, poprawia krążenie i metabolizm. Wzmacnia układ mięśniowy, limfatyczny oraz nerwowy. Pomaga w leczeniu artretyzmu, stwardnienia rozsianego a także zawrotów głowy. Minimalizuje efekty choroby lokomocyjnej. Dodatkowo jego barwne odmiany mają następujące działanie;

  • Zielony, odbudowuje system immunologiczny i zmęczone serce. Odmładza, stabilizuje ciśnienie krwi, przeciwdziała przemęczeniu fizycznemu i psychicznemu.
  • Jasnoniebieski wspomaga leczenie niedomagań krtani i gardła. Wzmacnia płuca i harmonizuje pracę tarczycy.
  • Różowy uwalnia od stresu, napięcia, depresyjnych myśli i paniki. Sprzyja odtworzeniu pasji życia i zapału. Koi, wzmacnia uczucie radości, szczęścia i zrelaksowania.
  • Czerwony poprawia płodność, zmniejsza symptomy chorób wenerycznych, tłumi zbyt rozrośnięty temperament, a te za bardzo stłumione pobudza do działania. Przyśpiesza gojenie urazów spowodowanych różnorakim promieniowaniem.
  • Arbuzowy będący mieszanką zielonego i różowego, pomoże każdemu czującemu oddziaływanie tego kamienia. Kolor zielony turmalin likwiduje problemy, różowy otwiera na pozytywne uczucia. Wspiera równowagę i spokój wewnętrzny. Poprawia przemianę materii. Wspiera psychikę, chroni przed lękami i złymi myślami. Turmalin arbuzowy i zielonej przeciwdziała powstawaniu nowotworom nowotworów, już chorych aktywuje do samoleczenia i oczyszcza organizm.
  • Czarny wspiera kuracje dolegliwości nadnerczy oraz artretyzmu, niedomagań pamięci, zawroty głowy, chorobę lokomocyjną, dysleksję, dezorientację i niepokój. Eliminuje niedobre emocje a także broni przed złymi wpływami.

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *