Skalenie inaczej szpat polny, to jeden z najbardziej rozpowszechnianych w przyrodzie minerałów, będących glinokrzemianami przestrzennymi potasu, sodu, wapnia, niekiedy baru. Zawierają izomorficzne domieszki litu, rubidu, cezu, strontu i żelaza. Wraz z kwarcem zaliczane są do  najważniejszych minerałów skałotwórczych (są prawie w 60% składnikami skał magmowych).

Szlachetne odmiany kamieni z grupy skaleni.
Szlachetne odmiany kamieni z grupy skaleni.

Do tej grupy tej zaliczane są liczne minerały, o różnorakim składzie chemicznym oraz różnej budowie kryształów. Dzieli się je na dwie podgrupy kamieni, będących chemicznie glinokrzemianami sodu oraz potasu i wapnia. Z uwagi na skład chemiczny wyróżnia się:

Skalenie sodowo-wapniowe czyli;

  • Plagioklazy będące pospolitą mieszaniną dwóch skaleni (sodowych i wapniowych). Nazwa wywodzi się z greckich słów plagios tłumaczonych na ukośny oraz klao czyli łamię (lub klan tj. łamać) i ma związek z kątem między płaszczyznami łupliwości, nieznacznie mniejszym od 90 stopni. Do tej podgrupy zaliczają się odmiany takie jak; oligoklaz, andezyn, labrador, bytownit.
  • Celsjan – bardzo rzadki skaleń barowy. Minerał wziął swą nazwę od nazwiska szwedzkiego astronoma i przyrodnika Andersa Celsjusza.
  • Albit – skaleń sodowy, jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa albus czyli biały.
  • Anortyt – bardzo rzadko spotykany skaleń wapniowy.

Skalenie potasowe czyli;

  • Ortoklaz biorący swoją nazwę z greckich słów orthos czyli prosty oraz klao tj. łamię (bądź klan – łamać, lub klasis – łupliwy) i nawiązuje do kąta prostego między płaszczyznami łupliwości. Jego odmianą jest adular zaliczany do minerałów rzadkich (jego nazwa wywodzi się od gór Adula w Alpach).
  • Sanidyn nazwa kamienia pochodzi od greckiego słów sanis tłumaczonych jako tabliczka, płytka lub deska oraz idos oznaczającego widzieć, i ma związek z tabliczkowym pokrojem minerału.
  • Mikroklin bardzo pospolicie występujący minerał. Jego nazwa ma początek w greckich słowach mikros czyli mały oraz klinein tj. nachylać (lub schylać się, upadać) i nawiązuje do kąta między płaszczyznami łupliwości, mniejszego od 90 stopni. Odmianą tego skalenia jest amazonit, minerał rzadki, którego nazwa pochodzi od rzeki Amazonki.

Wszystkie skalenie cechują się dobrą łupliwością oraz topieniem pod wpływem płomienia palnika gazowego (barwiąc wówczas płomień). Do szlachetnych odmian zalicza się;

  • adularowy kamień księżycowy,
  • amazonit,
  • kamień słoneczny,
  • labrador.

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *