Opale to rodzaj bezpostaciowej krzemionki o różnorodnej zawartości wody o wzorze chemicznym SiO2·nH2O. Opale występują we wszystkich kolorach, które są efektem domieszek niklu, chromu, żelaza lub manganu. Wyróżniają się opalizacją, czyli grą barw w formie kolorowych wzorzystych plam, zmieniających się w zależności od kąta obserwacji. Zjawisko to wywołana jest interferencją światła na regularnie ułożonych submikroskopowych kulkach krzemionki. Są przezroczyste do nieprzezroczystych, mają twardość od 5,5 do 6,5 w skali Mohsa, gęstość od 1,98 do 2,50 g/cm3, są też pozbawione łupliwości.

Przykłady kamieni jubilerskich z grupy opali.
Przykłady kamieni jubilerskich z grupy opali.

Cechują się fluorescencją białą, niebieskawą, brązowawą lub zielonkawą dla opali białych, a zielonkawą do brązowej dla opali ognistych. Zawierają zawsze wodę, a jej ilość waha się od 3 do 30 %. Wraz z utratą wody tracą swoją przezroczystość i przekształcają się w kamienie nieprzezroczyste. Z upływem czasu mają skłonność do pękania, a zjawisko opalizacji może stawać się mniej intensywne. Krótkotrwałe usunięcie pęknięć można uzyskać nasączając je olejem, olbrotem27-30 bądź wodą. Przechowywanie ich w wilgotnej wacie przeciwdziała starzeniu i poprawia grę barw. Opale są mało odporne na nacisk, uderzenia oraz kosmetyki, a także środki czyszczące takie jak mydło. Nie tolerują także gwałtownych zmian temperatury.

W małych ilościach są dość rozpowszechnione, ale największym i najważniejszym dostawcą tych kamieni na świecie jest Australia, w której to wydobywa się prawie 95 % wszystkich opali. Pozostałe 5 % pozyskuje się w Meksyku, Północnej Brazylii, a także w amerykańskich stanach Idaho i Nevada. Ostatnio opale odkryto także w Etiopii oraz Mali. W Polsce występują tylko nieszlachetne opale, głównie na Dolnym Śląsku.

Mnogość efektów świetlnych sprawia iż także odmian opali jest wiele. Wśród nich można wyodrębnić trzy zasadnicze odmiany takie jak; połyskujące opale szlachetne, opale zwyczajne oraz żółtoczerwone opale ogniste. Jednakże klasyfikację opali poza najistotniejszą cechą wyróżniająca opale tj. uwzględnieniem występowania bądź braku efektu opalizacji, można również wykonać także pod względem rodzaju efektu wizualnego, sposobu odbijania światła, barwy czy miejsca pochodzenia.

Nazwa tych kamieni wywodzi się z sanskrytu od słowa „upala” tłumaczonego jako drogi, szlachetny kamień albo od greckiego słowa „opallios” bądź z łaciny „opalus”, oznaczającego widzieć zmianę w odniesieniu do jego zmiennej barwy.

Opal wykorzystywany jest w jubilerstwie i obrabiany jest w kaboszon, a niekiedy szlifem tablicowym lub fasetkowym.

Pierwsze syntetyczne opale pojawiły się w lat 70 ubiegłego wieku i obecnie są dość powszechnie wytwarzane. Ich jakość jest bardzo wysoka, na tyle że od prawdziwych rozpoznawalne są wyłącznie przez specjalistów. Największym producentem syntetycznych kamieni jest Japonia.

Imitacje opali szlachetnych nazywane niekiedy opalitami wytwarza się ze szkła bądź agatu. Znana jest także metoda sporządzania namiastek opali z kolorowych okruchów plastiku i opala, umieszczonych w podstawie kryształu górskiego, obrobionego w postać wydrążonego kaboszonu. Jeszcze innym sposobem jest doklejanie iryzującej płytki do płaskiego spodu kryształu górskiego ciętego w kaboszon.

Opal to kamień ułatwiające obiektywne spojrzenie na przeszłe i aktualne wydarzenia. Według medycyny niekonwencjonalnej zapobiega infekcjom oraz schorzeniom serca i wątroby. Wzmacnia wzrok, serce, a także uspakaja i łagodzi symptomy depresji.


27-30Olbrot to płynny tłuszcz uzyskiwany z głowy kaszalota, zaliczany jest do wosków.


0 komentarzy

Dodaj komentarz

Avatar placeholder

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *