www.srebrnykruk.pl






Słowiańskie przekazy

strzalka do tyłu strzalka do góry
Bóstwa pomniejsze

Perepłut

Następnym omawianym bardzo enigmatycznym bóstwem o bliżej nieokreślonej funkcji przysparzającym dużych niejasności i niedomówień towarzyszących próbom jego opisu jest byt obdarzany epitetem Perepłut. Wzmianki o nim pojawiają się w Słowie św. Grzegorza o bałwochwalstwie, znanego w rękopisach od XIV wieku, gdzie po wymienieniu Wiła, Mokoszy, Peruna, Chorsa, Roda i Rodzanic, upiorów i beregyń wylicza także Perepłuta z objaśnieniem: „[…] i obracając się przepijają doń w rogach (w oryginale: vrožech)”.

Vertjačesja, czyli „wiercenie” oraz przepijanie ku czci Perepłuta to najpewniej pozostałości magicznej libacji3-26 oraz tańca. Według Aleksandra Brücknera epitet Perepłut powinno się wywodzić z rdzenia putat’, splutat’ – „wikłać”, „pętać” i przez to kojarzyć z demonem losu. Zadaniem Stanisława Urbańczyka imię to powinno brzmieć Pereput i należy je rozumieć jako bożek kapryśnej fortuny, przypadku. Natomiast Boris Aleksandrowicz Rybakov opierając się o interpretacje źródłosłowia epitetu bożka wywodzących ją od „splotu”, dokonaną przez innych badaczy stawia tezę, iż Simargł–Perepłut to strażnik splątanych korzeni drzewa życia3-27.

Gdy założymy, iż korzenie epitetu Perepłut znajdują się wstaroruskim pluti – „płynąć” to bożek ten prezentuje się jako demon wodny którego przychylność pozyskiwano przepijaniem do niego oraz tańcem rytualnym i należało by go jednak raczej zaliczyć do demonologii3-28.

slowianie-panteon-pomniejsze-bostwa-pereplut
Ilustracja. Perepłut - wyobrażenie, praca współczesna AI.

3-26Libacja to ofiara składana bogom w postaci wylewania na ziemię cennych płynów, zwyczaj praktykowany w licznych religiach antycznych a także w judaizmie, hinduizmie oraz shintō.

3-27Splątane korzenie Drzewa Życia to ważny symbol obecny w wielu kulturach, mitologiach i sztuce, który najczęściej oznacza głębokie połączenie z ziemią, przodkami, stabilność oraz skomplikowaną sieć życia.

3-28Demonologia to część doktryny religijnej dotycząca demonów – bytów, mocy i sił umieszczonych pośrednio między bogami lub Bogiem a ludźmi.

www.srebrnykruk.pl

www.srebrnykruk.pl