www.srebrnykruk.pl






Słowiańskie przekazy

strzalka do tyłu strzalka do góry
Bóstwa pomniejsze

Łada

Najstarsze zapisy epitetu Łada pochodzą z piśmiennictwa kościelnego z pierwszej połowy XV wieku i ostrzegają one przed kultem bożków łado, ileli, jasza, tyja (w zapisie krakowskim lado, yleli, yassa, tya). Kolejny kaznodziejski tekst z około 1450 roku wspomina o czczeniu przez Polaków bożków; alado, gardzina, yesse. Maciej Stryjkowski3-22 w swych zapisach przekazuje informacje o istnieniu przyśpiewki Litewskiej; didis łado, didis musu Dewie, tłumaczonej „wielki nasz boże Łado”. Nazwa Łada wspomina jest także przez Jana Długosza w kronikach, gdzie przyrównuje Ładę do Marsa.

Istnienie tego bóstwa zostało zanegowane przez Aleksandra Brücknera twierdzącego, iż pochodzi ono nie z mitologii a z refrenów pieśni świątecznych o tak archaicznych korzeniach, że ich znaczenie było już w tamtych czasach zatarte. I tak łado było wołaczem pochodzącym od słowa łada ze staro-cerkiewno-słowiańskiego oznaczającego „oblubieniec” a gradzina – „bohater”, „mocarz”.

Część badaczy mimo dużych wątpliwości co do materiału źródłowego wspominającego Ładę uznając historyczność tego teonimu podejmowała się próby jego interpretacji obdarzając ją atrybutami bogini wojny albo małżeństwa.

Obecnie w śród naukowców z uwagi na to, że nie znaleziono innych dowodów na istnienie Łady w mitach obszaru słowiańszczyzny, skłania się ku tezie, że nie była ona samodzielnym bóstwem, lecz elementem dawnej pieśni obrzędowej.

slowianie-panteon-pomniejsze-bostwa-lada
Ilustracja. Łada - wyobrażenie, praca współczesna AI.

3-22Maciej Stryjkowski, Matys Strykowski, herbu Leliwa urodzony 1547r. w Strykowie, zmarły między 1586 a 1593r., polski historyk, poeta, dyplomata, kanonik.

www.srebrnykruk.pl

www.srebrnykruk.pl