Jesza zapisywana także jako „jasza”, „yassa”, „yesse” pojawia się w XV-wiecznych źródłach kościelnych przestrzegających chrześcijan przed oddawaniem czci pogańskim bożkom. Kaznodzieje potępiali w nich kult bałwanów m.in. o tej nazwie, co przez niektórych późniejszych autorów zostało zinterpretowane jako dowód istnienia pogańskiego bóstwa.
Również Jan Długosz wspomniał Jeszę w swoich kronikach, porównując go do rzymskiego Jowisza, czyli najwyższego boga. Na tej podstawie część badaczy próbowała rekonstruować Jeszę jako ważne bóstwo słowiańskie – „pana mądrości” lub odpowiednik Dadźboga.
Jednak według Aleksander Brückner nazwa „jesza” nie była imieniem boga, lecz starą partykułą życzeniową oznaczającą „oby”, wywodzącą się ze staro-cerkiewno-słowiańskiego. Miała ona funkcjonować jako element refrenu w archaicznych pieśniach, których pierwotne znaczenie z czasem uległo zatarciu.
Współcześnie większość badaczy przychyla się do stanowiska, że brak jest przekonujących dowodów na istnienie Jeszy jako realnego bóstwa w mitologii słowiańskiej. Postać ta uchodzi raczej za efekt błędnej interpretacji średniowiecznych zapisów niż za autentyczny element dawnych wierzeń.
