www.srebrnykruk.pl






Słowiańskie przekazy

strzalka do tyłu strzalka do góry
Dziwotwory - demonologia

Wodne upiory

Woda pośród Słowian po przez swoją naturę wzbudzała uczucia fascynacji i przestrachu a folklor dostrzegał w niej siły oczyszczające oraz lecznicze. Mity z nią związane mówią o niebezpiecznych stworach ją zamieszkujących i przekazują modlitwy wypowiadane przy zabiegach magicznych. Jednym ze zwyczajów związanych z wodą było „karmienie” praktykowane w żegludze lub w czasie suszy czy powadzi albo gdy wznoszono ważne dla miejscowej społeczności budowle jak młyny bądź mosty. Obrzęd polegał na składaniu ofiary z suchego chleba, soli, kur bądź jagniąt. Wpasowuje się w ten obyczaj pogląd, iż osoby tonącej nie należy ratować aby nie uszczuplić mocy wody.

slowianie-dziwotwory-demonologia-wodne-upiory
Ilustracja. Wodny demon - wyobrażenie, praca współczesna AI.

Grupa demonów wodnych obejmuje stwory wywodzące się bezpośrednio z niej i w niej okazujące swą siłę oraz z dusz ludzi zmarłych raptownie i zbyt wcześnie a szczególnie topielców oraz dzieci wyklętych przez matki. Takie ludzkie duchy były nazywane, jak się dowiadujemy z dzieła Wykład katechizmu ks. Pawła Gilowskiego4-1 z 1579 roku „wodni topcowie” czyli topielice lub utopki.

W Rosji podobne licha wodne określano przydomkiem vodjanoj bądź łobasta od tureckiego albastaf. Wylegiwać się miały na brzegach zbiorników wodnych i rzek, potrafiły przyjmować postać zwierzęcą bądź rybią a charakteryzowały się złośliwością oraz pragnieniem chwytania i topienia w wirach ludzi. Czesi i Słowacy istoty takie znali pod imionami vodniki, vodni mož, ponoć przybierać one potrafiły, czasami przy księżycu, wygląd dziecka zachęcającego ludzi do wejścia w wodę. Z archangielskiej guberni znany był przekaz o prastarym zwyczaju zbiorowej ofiary z konia składanej wodnemu demonowi. Za dobry zwyczaj uważano płynąc łodzią obok domu wodnika skłonić się uchylając czapkę.

4-1Gilowski Paweł, urodzony ok. 1534r. w Gilowicach k. Żywca, zmarły w 8.IV.1595r. w Łańcucie, teolog, kaznodzieja kalwiński, autor prac teologicznych.

www.srebrnykruk.pl

www.srebrnykruk.pl