www.srebrnykruk.pl






Słowiańskie przekazy

strzalka do tyłu strzalka do góry
Dziwotwory - demonologia

Dziwotwory od A do Z

Zapoznanie się ze słowiańskimi bogami a także demonami uprawnia do stwierdzenia, iż podania, mity, legendy i baśnie opowiadane przez naszych przodków były pełne magicznych, osobliwych i fantastycznych zwierząt, duchów czy też innych stworów. Ich wizerunki przybierają różny wygląd zależnie od regionu a także ich natury. Można wśród nich wyodrębnić istoty kojarzone z żywiołami i zjawiskami przyrodniczymi jak wodne czy powietrzne oraz te związane z miejscem ich występowania jak domowe, leśne czy polne. Ich natura jest również różnorodna, mogą więc być drapieżne, złowrogie, zabójcze jak południce bądź wilkołaki albo przyjazne i pomocne - spożące jak domownik, ale spotykane są też takie o niejednoznacznym nastawieniu do ludzi jak choćby Leszy.

W bogatym świecie słowiańskiej demonologii obok znanych istot, takich jak leszy, południca czy wodnik zaliczanymi do szerokiego kręgu wierzeń słowiańskich będącymi dobrze udokumentowanymi postaciami, znajdywanymi się w klasycznych opracowaniach dotyczących wierzeń dawnych Słowian takich badaczy jak Aleksander Gieysztor, Kazimierz Moszyński czy Aleksander Brückner, w poniższym zestawieniu zapoznać się będzie można także z istotami takimi, których występowanie poświadczone jest bardzo skromnie, zazwyczaj tylko w lokalnych przekazach folklorystycznych. Niejednokrotnie brak jest jednoznacznych dowodów na prasłowiańskie pochodzenie tych stworów, co moim zdaniem nie wyklucza ich istnienia w tradycji ludowej, a tylko ubogaca zasób wszelkiego rodzaju biesów bądź duchów. W przypadku autentycznych demonów prasłowiańskich zwykle odnajdujemy podobne nazwy w różnych językach słowiańskich, ślady w wielu regionach oraz dawne wzmianki kronikarskie lub folklorystyczne.

Postaci pojawiające się sporadycznie w niektórych regionalnych przekazach, nie należące do głównego kanonu demonologii słowiańskiej, mogą być lokalnymi, folklorystycznymi tworami, które nigdy nie zdobyły szerszego znaczenia, bądź też są współczesnymi rekonstrukcjami lub twórczą interpretacją inspirowaną słowiańszczyzną. Zdarzać się też mogą błędy powielane przez internetowe bestiariusze, które z czasem zaczynają funkcjonować jako rzekomo autentyczny demon. Ale nawet w stosunku do tych dobrze osadzonych w kulturze demonów o których opowieści snuto w słowiańskich domostwach nalaży pamiętać iż były one niejednolite i różniące się w zależności od miejsca. Źródła folklorystyczne pozostawiają stosunkowo niewiele informacji na temat tych demonów a wiele współczesnych opisów zachowało się w formie szczątkowej lub też odwrotnie znacznie rozbudowuje ich historię i cechy charakteru. Dlatego część współczesnych przedstawień jest raczej twórczą interpretacją niż wiernym odtworzeniem dawnych wierzeń


www.srebrnykruk.pl

www.srebrnykruk.pl