www.srebrnykruk.pl






Słowiańskie przekazy

strzalka do tyłu strzalka do góry
Dziwotwory - demonologia

Dziwotwory Ż

jak;

 

Żądlica – niekiedy nazywana giltyne była znaną z litewskich ziem, śmiercionośnym demonem. Przyjmowała postać odrażającej odzianej na biało kobiety o zakrzywionym, krogulczym nosie która skrycie przedostała się na cmentarze, gdzie swym długim jęzorem zakończonym ostrym żądłem ssała z nieboszczyków trupi jad. Następnie zakradała się do nawet najskrzętniej chronionych izb i stając się niewidzialna atakowała pogrążonych we śnie ludzi żądląc oraz zatruwając ich miksturą wyssaną z trupów. Przed jej napaścią nie było obrony, jedynym co mogło ostrzec człowieka był przeraźliwy stukot ocierających się o siebie kości oraz łomot języka, którym trzaskała niczym z bata. Pokąsana ofiara cierpiała i niedomagała przez parę dni by wreszcie odejść ze świata żywych. Stosowanym zabiegiem zapobiegawczym napaścią demona było umieszczenie nożyc w trumnie zmarłego. Twierdzono, iż zaatakowany zmarły w trakcie wysysania trucizny wybudza się na krótki czas i może wówczas odciąć żądło demona odbierając mu tą metodą złowieszczą moc.

slowianie-dziwotwory-litera-zzz-zadlica
Ilustracja. Żądlica - wyobrażenie, praca współczesna AI.

Żelazny Człowiek – istota znana z poleskiej ziemi choć też czasem spotykana w innych rejonach polski. Zamieszkiwał miejsca obfitujące w rudy żelaza takich jak torfowiska czy bagna. Mówiono, iż przypominał wielkiego człowieka o twardej i chłodniej niczym metal skórze. Był to zapalczywy i niemiłosierny potwór czatujący w czeluści grzęzawisk i wciągający w nie nieostrożnych wędrowców bez względu na ich wiek choćby to były nawet podrostki. Ta jego zapalczywość skutkowała organizowaniem na niego bezwzględnych polowań. Niebyło to jednak prostą sprawą, gdyż jego wygląd krył nieprzeciętną bystrość oraz podstępność. Niekiedy, jednakże podejmowane starania kończyły się sukcesem i wówczas pochwyconego stwora zamykano w wytrzymałej klatce i obwożono po okolicznych siołach ku radości gapiów, bądź jako trofeum przetrzymywany był przez lokalnego władykę.

slowianie-dziwotwory-litera-zzz-zelazny-czlowiek
Ilustracja. Żelazny Człowiek - wyobrażenie, praca współczesna AI.

Żyrownik – onegdaj duża tusza była widoczną oznaką zamożności a tłuste jedzenie oznaczało krzepkość. Czym większy brzuch i liczba podbródków będących dowodem dobrobytu tym większym poważaniem cieszył się ich posiadacz. Dostatek jedzenia gwarantować miał opasły demon żyrownik inaczej tłuścioch rezydujący w spiżarni bądź komorze. Właściwie traktowany oraz sowicie dokarmiany najlepiej świeżym mlekiem prosto od krowy był gwarantem szybkiego upodobnienia przez domowników swej postury do tej jak u stwora. Odstraszał on także nieprzyjazne duchy krążące wokół domostwa. W podzięce za opiekę raz w roku demon proszony był przez rodzinę na dziękczynną ucztę. W obejściach chudziaków, w których albo to z lenistwa albo z niedostatku środków nie był on otaczany należytą estymą nikł w oczach przemieniając się w końcu w kościotrupa. Opadły z sił nie był już w stanie chronić obejścia, które opanowywały niedostatek bądź też zaraza.

slowianie-dziwotwory-litera-z-zyrownik
Ilustracja. Żyrownik - wyobrażenie, praca współczesna AI.

Żmij – w folklorze ludowym miały to być ogromne podobne do wężów wyposażonych w skrzydła stwory wypijające wodę z rzek oraz jezior którą później przetrzymywały w chmurach. Niekiedy w czasie niezwykle potężnej nawałnicy w burzowych obłokach udawało zobaczyć ich poruszające się olbrzymie skręcone zwoje ciała. Żmije występowały w wierzeniach całej słowiańszczyzny i różniły się od siebie w zależności od regionu. W zdecydowanej większości legend był postrzegane jako postaci pozytywne walczące z smokami powietrznymi wywołującymi susze, huragany czy inne klęski żywiołowe. Opiekowały się wodami i zasiewami, kojarzono je również z ognistymi zjawiskami na niebie takimi jak komety i meteory. Uważano je za jedno z zwierzęcych wcieleń Welesa. Pojawiały się podobno w różnych formach a to ptaka najczęściej koguta, żurawia lub orła bądź jako człowiek z małymi skrzydłami oraz wężowym ogonem albo ciałem pokrytym łuskami. Wchodziły również w związki z kobietami a ich efektem byli synowie – herosi, walczący z potworami.

slowianie-dziwotwory-litera-zzz-zmije
Ilustracja. Żmije - wyobrażenie, praca współczesna AI.

www.srebrnykruk.pl

www.srebrnykruk.pl