Jaspis cechuje się występowaniem we wszystkich barwach rozmieszczonych pasiasto bądź plamisto. Jego twardość wynosi od 6,5 do 7 w skali Mohsa, gęstość od 2,58 do 2,91 g/cm3, jest nieprzezroczysty oraz pozbawiony łupliwości i fluorescencji.
Często traktowany jest jako chalcedon lub ze względu na jego ziarnistą strukturę wyodrębnia się z niego oddzielną podgrupę wśród kwarców. Wzór rysunku i barwa wyróżniają się dużą zmiennością z uwagi na jego różnorodną budowę, zawierającą nawet do 20 % domieszek minerałów takich jak; hematyt, goethyt, magnetyt, mangan, chloryty, aktynolit, epidot, zoisyt.
Nazwę tego kamienia wywodzi się od greckiego słowa „iaspis” tłumaczonego jako cętkowany lub nakrapiany kamień.
Jaspisy pasiaste mają skłonność do rozwarstwiania się w trakcie ich szlifowania lub polerowania.
Złoża jaspisu występują w Australii, Brazylii, Egipcie, Indiach, Kanadzie, Kazachstanie, Rosji, Urugwaju, USA i na Madagaskarze. W Polsce spotykane są w okolicach Krzeszowic i Niedźwiedziej Góry.
W handlu funkcjonuje wiele określeń jaspisu zależnych od ich barwy i wzoru rysunku, ich przykłady podane są poniżej.
Jaspis agatowy
Jaspis agatowy zrośnięty z agatem, odmiana o barwie żółtej, brązowej bądź zielono nakrapiany.
Jaspis egipski
Jaspis egipski o kolorze mocno żółtym albo czerwonym nazywanym także kwarcem niklowym.
Jaspis pasiasty
Jaspis pasiasty o budowie warstwowej złożonej z pasów o różnej wielkości.
Basanit
Basanit drobnoziarnisty o barwie czarnej wykorzystywany przez jubilerów i złotników do badania rysy metali szlachetnych.
Rogowiec
Rogowiec o barwie szarej lub brązowo-czerwonej niekiedy zielonej albo czarnej i budowie bardzo drobnoziarnistej.
Jaspis pejzażowy
Jaspis pejzażowy o barwie brązowej i rysunku powodowanym przez tlenek żelaza, podobnym do pejzażu.
Mookait
Mookait o kolorze różowym albo jasnoczerwonymi, nieregularnymi chmurowymi przebarwieniami, spotykany w Australii.
Jaspis z Nunkirchen.
Jaspis z Nunkirchen nazwany tak od miejsca pochodzenia w Niemczech, o barwie białoszarej niekiedy żółtawej albo brązowo-czerwonej. Sztucznie barwiony błękitem berlińskim, sprzedawany jest jako „niemiecki lapis” albo „swiss lapis” Stosuje się go także do imitacji lapis lazuli.
Silex
Silex o barwie żółtej i w brązowo-czerwone plamy albo pasy.
