www.srebrnykruk.pl

strzalka


Podstawy rysunku technicznego


Formaty arkuszy papieru
Rysunek nr 35-1. Formaty arkuszy papieru.

Czasami w trakcie wykonywania jakiegoś wyrobu może zajść potrzeba ze skorzystania z pomocy innego wytwórcy. Wówczas zachodzi konieczność przekazania w sposób zrozumiały zakresu wymaganych prac. Realizuje się to za pomocą rysunku technicznego, będącego podstawową i uniwersalną formą przekazywania informacji pomiędzy projektantem a wykonawcą. Rysunek techniczny w sposób przejrzysty i zwięzły odwzorowuje kształt oraz wymiary przedmiotu, pokazując jego wygląd po wykonaniu, budowę a także działanie. Może być on wykonany m.in. jako;

Aby rysunek techniczny mógł być uniwersalnym językiem powinien być on sporządzany według określonych zasad. Wykonuje się go najczęściej na arkuszu papieru o wymiarach 297 mm na 210 mm, oznaczonego symbolem A4 a inne stosowane formaty są jego wielokrotnością i przedstawiono je na rysunku nr 35–1. Wykonując rysunek powinno się pozostawić obramowanie w postaci ramki wykonanej linią ciągłą, odsuniętą o 5 mm od krawędzi arkusza i zaopatrzyć go w umieszczona w prawym dolnym rogu, tabliczkę rysunku zawierająca objaśnienia i uwagi. w tradycyjnym rysunku technicznym stosuje się tylko kolor czarny lub ciemnoszary (ołówkowy). Grubość linii należy dobierać głównie w zależności od wielkości rysowanego przedmiotu, stopnia złożoności jego budowy i przeznaczenia rysunku.

Rodzaje linii stosowanych w rysunku technicznym
Tabela nr 35-1. Rodzaje linii stosowanych w rysunku technicznym.

Dla zachowania czytelności i przejrzystości rysunku wykorzystuje się różnego rodzaje linie, których przykłady przedstawione w tabeli 35–1.

Przykładowy rysunek techniczny
Rysunek nr 35-2. Przykładowy rysunek techniczny
pokazujący zastosowanie linii rysunkowych.

Rysunek techniczny poza rzutami przedmiotu ukazujacymi jego kształt powinien zawierać także informacje o wymiarach. Podstawowe zasady jakie obowiazują przy wymiarowaniu zostały wymoienione ponizej.

Przykłady błędów wymiarowania
Rysunek nr 35-3. Przykłady błędów wymiarowania,
A - zamkniecie łańcucha wymiarów, B - powtórzenie wymiaru.
Przykład rzutowania bryły
Rysunek nr 35-4. Przykład rzutowania bryły.
Przykład rysunku przekroju
Rysunek nr 35-5. Przykład rysunku przekroju.

Linie wymiarowe rysowane są cienką linią ciagłą równolegle do wymiarowanego odcinka i niemogą się one przecinać a zakończone są grotami (popularnie nazywanymi strałkami). Liczby wymiarowe zapisywane są nad liniami a gdy się nie mieszczą to nad jej przedłużeniem. Wymiary podaje się w milimetrach, ale oznaczenie „mm” pomija się. Podając wymiary średnicy poprzedza się je literą „C” a promienie łuków literą „R” natomiast grubość znakiem „x”.

Przedstawienie przedmiotu trujwymiarowego na dwuwymiarowej płaszczyźnie wykonywane jest najczęściej w rzucie prostokątnym ukazującym przedmiot z kilku stron. Zawyczaj wystarczajacy jest układ trzech stron, nazywanych rzutniami i każda z nich obrazuje rzut prostokątny przedmiotu. Po ich wzajemnym ułożeniu względem siebie rozpoznajemy rzut główny, boczny i z góry.

Do ukazania szczegóły budowy wewnętrznej przedmiotu, sporządza się przekroje rysunkowe. Otrzymuje się je przecinając przedmiot wyobrażoną płaszczyzną albo kilkoma połączonymi płaszczyznami. Pokazuje się je na rysunku zaznaczając brzegi płaszczyzn liniami bardzo grubymi. Skrajne zewnętrzne krawędzie oznacza się wielkimi literami, będącymi odsyłaczami do odpowiedniego przekroju, zaczynając od „A”. Strzałka obok litery informują o kierunku, oglądania przekroju.

Kreskowanie elementów rysunku w przekrojach i wyzwaniach, pokazuje rodzaj materiału użytego do wykonania elementu.

Wzory kreskowania
Rysunek nr 35-6. Wzory kreskowania; A – metal, B – tworzywa sztuczne, guma, C – szkło, materiały przezroczyste, D – ciecze także gazy,
E – materiały ceramiczne, ceramika, F – beton, G – beton zbrojony, H – kamień naturalny, i – materiały sypkie, J – gips, tynk, azbestocement,
K – drewno w przekroju poprzecznym, L – drewno w przekroju wzdłużnym, M – pustaki szklane, N – drewniane płyty konstrukcyjne,
O – izolacja przeciwwilgociowa, P – grunt naturalny.

Oczywiście w trakcie sporządzania rysunku technicznego dla własnych potrzeb bądź dla „zaprzyjaźnionego” podwykonawcy nie musimy ściśle przestrzegać zasad stosowanych do jego sporządzania. Ale gdy musimy zamówić detal u zewnętrznego „obcego” wytwórcy, czym bardziej będzie on starannie wykonany, zgodnie z obowiązującymi normami to tym mniejsze zachodzi prawdopodobieństwo niezrozumienia projektu i uniknięcia niekiedy kosztownych pomyłek.

Jako przykłady wykonania rysunku technicznego poniżej załączono rysunki autora książki. Wykonane one zostały na zaliczenie prac semestralnych z zawodu złotnik jubiler w Szkole Policealnej nr 35, Zespołu Szkół Nr 31 im. Jana Kilińskiego, w roku szkolnym 2011/2012. Przykład pierwszy projekt pierścionka drugi zawieszki.

Rysunek techniczny i szkic projektu pierścionka
Rysunek nr 35-7. Rysunek techniczny i szkic projektu pierścionka.
Rysunek techniczny i szkic projektu wisiorka
Rysunek nr 35-8. Rysunek techniczny i szkic projektu wisiorka.